Dodelijke SSRI's?

(Leestijd: 2 - 3 minuten)

Afgelopen 10 februari ging de uitzending van Zembla over de toename van SSRI gebruik in Nederland en de bijwerkingen daarvan. De nadruk lag op de suïcidaliteit die, met name bij jongeren, versterkt wordt. Volgens de cijfers gebruiken momenteel

1,15 miljoen Nederlanders antidepressiva. Volgens de multidisciplinaire richtlijn depressie als ook de NHG richtlijn zijn antidepressiva, vergeleken met placebo, alleen bewezen effectief bij ernstige depressies. Eendere van de patiënten die een antidepressivum voorgeschreven krijgt voldoet aan de criteria voor een ernstige depressie. Hieruit kan geconcludeerd worden dat tweederde van alle antidepressiva gebruikers onnodig deze medicatie voorgeschreven krijgt (patiënten met (comorbide) angststoornissen niet meegenomen). Bij jongeren met depressieve klachten zijn de verschillen nog groter. Er blijkt bij depressieve stoornissen geen effectief verschil te zijn tussen SSRI's, met uitzondering van fluoxetine, en placebo (40-70% respons resp. 30-60%). Daarnaast wordt gesteld (zoals in de bijsluiter van fluoxetine staat) dat er 'een toegenomen risico is aangetoond op zelfdodingsgedrag bij gebruik van antidepressiva bij jonge volwassenen jonger dan 25 jaar met psychiatrische aandoeningen'. Ondanks deze cijfers neemt het SSRI gebruik in Nederland nog toe. Onder jongeren is deze stijging sinds 2007 zelfs 40%.

Behalve een revisie op de indicatie bij chronische gebruikers, lijkt de oplossing simpel te zijn: Psychiaters en (huis)artsen moeten SSRI's bij depressieve klachten alleen nog voorschrijven bij de, volgens de richtlijnen gestelde, indicatie (ernstige depressie) en bij patiënten jonger dan 25 jaar uitermate terughoudend zijn met het voorschrijven van antidepressiva en mogelijk bij hen geen andere middelen inzetten dan fluoxetine. In alle andere gevallen zou dan psychotherapie geïndiceerd zijn of een expectatief beleid. Helaas is dit geen reële optie omdat door de bezuinigingen de wachtlijsten voor psychotherapeutische interventies alleen maar langer worden. Het is aan een patiënten met depressieve klachten niet te verkopen dat zij 4-6 maanden (soms nog veel langer) moeten wachten voordat een behandelding ingezet kan worden. Anderzijds is het ook niet te verkopen om iemand medicijnen voor te schrijven die even effectief blijken te zijn als een placebo en waar ook nog eens een scala aan nare bijwerkingen aan zitten, bij jongeren zelfs ernstige suïcidaliteit.
Dat terughoudendheid met het voorschrijven van antidepressiva geboden is lijkt een boodschap te zijn die vooral aan ons eigen adres gericht is, aangezien blijkt dat bij jongeren onder de 18 jaar 80% van alle antidepressiva is voorgeschreven door een psychiater. Dit is te verklaren doordat de NHG richtlijn voorschrijft dat de huisarts deze patiënten niet behandeld maar door verwijst naar de psychiater. Hoe dan ook, de SSRI's worden alsnog voorgeschreven.

Het niet voorschrijven van SSRI's is, ondanks de lange wachttijden voor psychotherapie, misschien nog wel beter te verantwoorden ten opzichte van het wel voorschrijven van antidepressiva. Als patiënten vervolgens terecht klagen dat zij niet, of niet op tijd, behandeld worden dan zou ik ze een klacht laten indienen bij hun zorgverzekeraar en bij het ministerie van VWS in de hoop dat ze daar, vanachter hun computer, eindelijk inzien dat het hoog tijd is om de bezuinigingen in de GGZ terug te draaien.

De uitzening van Zembla vind je hier


Twitter

Nieuwsbrief

Disclaimer/Privacy