SSRI’s en suïcidaal gedrag: een retrospectieve cohortstudie

Waarom wordt dit onderzocht?

Eerdere (RCT-)studies hebben een verhoogd risico op suïcidaal gedrag gesuggereerd na opstart van antidepressiva, met name de selectieve serotonineheropnameremmers SSRI’s, en dit voornamelijk bij kinderen en jongeren wat zelfs resulteerde in een “black box” FDA-waarschuwing. Andere (RCT-)studies rapporteerden dan weer een afname van het suïcidaal gedrag na opstart. Hierdoor ontstond er controverse over het gebruik van SSRI bij suïcidaliteit en onzekerheid bij artsen om deze medicatie al dan niet op te starten. Het verminderen van deze controverse kan bijdragen tot een betere afweging bij de opstart met positieve impact op de zorg voor de patiënt.

 

 

 

Hoe werd dit onderzocht?

Het onderzoek betreft een Zweeds observationele retrospectieve cohortstudie bij 538577 patiënten tussen 6 en 59 jaar oud waarbij “within-individual” analyses werden uitgevoerd zodat de periode voor en na de opstart bij eenzelfde persoon als referentie werden gebruikt. Suïcidaal gedrag werd bepaald door de aan- of afwezigheid van hulpverleningscontacten voor suicide(pogingen) vanaf 1 jaar voor het schrijven van het eerste voorschrift van het SSRI tot 1 jaar erna.

 

Belangrijkste resultaten

Het risico voor suïcidaal gedrag lag het hoogst in de maand voorafgaand aan de opstart met een SSRI waarbij het risico direct daalde in de maand na de opstart. Hoewel het risico steeds verder afnam na verloop van de tijd, bleef het risico tijdens de periodes van behandeling hoger in vergelijking dan het risico één jaar voor de start van behandeling. Hierbij lijkt aangenomen te kunnen worden dat de klachten en dus indicatie één jaar voor opstart van de behandeling nog niet aanwezig waren. Er werd geen invloed gevonden van diagnose zoals ADHD, ASS, bipolaire stemmingsstoornis of middelengebruik. De studie bevestigde opnieuw dat eerder suïcidaal gedrag een voorspellende factor was voor suïcidaal gedrag.

 

Hoe zal dit ons vak veranderen?

Deze resultaten tonen aan dat dat, globaal, clinici gerustgesteld kunnen worden dat de opstart van een SSRI, in welke leeftijdsgroep dan ook, niet gepaard ging met een verhoging van het suïcidaal gedrag; integendeel, in elke analyse werd een daling vastgesteld. Deze studie besloot geen uitspraken over causaliteit te doen gezien de impact van andere zorginterventies, zoals opname, opvolging en psychotherapie, niet werden meegenomen. Wel ligt het risico op suïcidaal gedrag gedurende de behandelperiode hoger in vergelijking met de periode één jaar voor de opstart. Dit kan gerelateerd zijn aan de onderliggende indicatie tot behandeling.

 

Referentie:
Lagerberg, T., Fazel, S., Sjölander, A. et al. Selective serotonin reuptake inhibitors and suicidal behaviour: a population-based cohort study. Neuropsychopharmacol. (2021). https://doi.org/10.1038/s41386-021-01179-z

 


Twitter

Nieuwsbrief

Disclaimer/Privacy