Schrijf jij nog slaapmedicatie voor?

(Leestijd: 2 - 3 minuten)
Slaap vrouw

1 op de 5 Nederlanders heeft slaapproblemen [1]. Slaapproblemen verhogen de kans op psychiatrische aandoeningen zoals depressie. Dat insomnia onder de psychiatrische populatie vaak voorkomt is geen verrassing; het is bij veel diagnoses een van de kernsymptomen en in de klinische praktijk een veelgehoorde klacht [2]. We kennen allemaal de nachtelijke telefoontjes van de verpleging waarbij we gevraagd worden medicatie voor te schrijven aan een patiënt die niet kan slapen.

Slaapproblemen zijn gelukkig goed te behandelen, maar (liever) niet met medicatie. Naast dat de onderliggende psychiatrische aandoening behandeld wordt, is het van uiterst belang ook de insomnia te behandelen [3]. Het behandelen van de slaapproblemen kan er namelijk voor zorgen dat ook de andere symptomen verminderen [2].

 

De eerste keus behandeling van insomnia is cognitieve gedragstherapie, ook bij mensen met een psychiatrische aandoening [3], [4]. En de zo geliefde benzodiazepines of quetiapine dan? Benzodiazepines hebben alleen een kortdurend effect en zouden niet langer dan 2 weken voorgeschreven mogen worden. Voor quetiapine, promethazine en melatonine is onvoldoende bewijs en deze worden daarom niet aangeraden voor de behandeling van insomnia. Als er sprake is van een depressieve stoornis, dan zou je kunnen kiezen voor een sederend antidepressivum [3].

 

Cognitieve gedragstherapie voor insomnia (iCGT) is bewezen langdurig effectief en richt zich op het verbeteren van leefstijlgewoonten die slaap bevorderend zijn, het verminderen van negatieve cognities rondom slaap en het verminderen van lichamelijke stress. Een standaard iCGT bestaat uit 6 sessies en kan ook in groepsvorm gegeven worden [5].

iCGT bestaat uit verschillende onderdelen waarbij gestart wordt met psychoeducatie over normale slaap en slaaphygiëne adviezen. Daarnaast richt het zich op slaaprestrictie. Dit houdt in dat patiënten het aantal uur dat zij denken te slapen in bed mogen liggen zodat de slaapdruk en de slaapkwaliteit verbeteren. De bedtijden worden geleidelijk aan uitgebreid afhankelijk van het aantal uren dat iemand daadwerkelijk heeft geslapen. Het is tevens van belang dat patiënten hun bed weer met slaap gaan associëren en niet met wakker liggen. Zij worden daarom geadviseerd het bed uit te gaan als zij wakker liggen (stimuluscontrole). Ook leren patiënten verschillende ontspanningsoefeningen. Het laatste belangrijke onderdeel is het uitdagen van negatieve cognities rondom slaap.

 

Dus krijg je een nachtelijk verzoek voor slaapmedicatie? Overweeg of dit wel een goed idee is. Als je toch in de verleiding komt, schrijf dan een eenmalige gift voor en bespreek vooral de volgende dag hoe het slaapprobleem op een effectieve manier te behandelen.

 

 

Referenties

[1]      Hersenstichting, “Slaapgewoonten Nederland,” 2017.

[2]      D. Freeman, B. Sheaves, F. Waite, A. G. Harvey, and P. J. Harrison, “Sleep disturbance and psychiatric disorders,” The Lancet Psychiatry, vol. 7, no. 7, pp. 628–637, 2020, doi: 10.1016/S2215-0366(20)30136-X.

[3]      D. Riemann et al., “European guideline for the diagnosis and treatment of insomnia,” J. Sleep Res., vol. 26, no. 6, pp. 675–700, 2017, doi: 10.1111/jsr.12594.

[4]      J. Q. Wu, E. R. Appleman, R. D. Salazar, and J. C. Ong, “Cognitive behavioral therapy for insomnia comorbid with psychiatric and medical conditions a meta-analysis,” JAMA Intern. Med., vol. 175, no. 9, pp. 1461–1472, 2015, doi: 10.1001/jamainternmed.2015.3006.

[5]      I. Verbeek, Behandeling van langdurige slapeloosheid - protocollen voor de GGZ. 2014.


Twitter

Nieuwsbrief

Disclaimer/Privacy