Titel: Recidief van depressie voorspellen met metabolomica

Deze post maakt deel uit van de rubriek "Psychiatrie van de Toekomst" in het Tijdschrift voor Psychiatrie, in samenwerking met De Jonge Psychiater (pdf versie).

 

Waarom dit onderzoek?
Naar schatting 80% van de patiënten die een depressie doormaken, krijgt een recidief, maar met tot nu toe onderzochte klinische en biologische factoren kunnen we niet voorspellen wie en wanneer. Recente studies sug­gereren dat depressie gepaard gaat met metabole veranderingen. Het is echter onbekend of deze metabole veranderingen blijven bestaan tijdens remissie en dan recidief kunnen voor­spellen.

 

Onderzoeksvraag
Kunnen metingen van het metabo­lisme recidief van depressie voorspel­len?

 

Hoe werd dit onderzocht?
Metabolomica is een geavanceerde combinatie van technieken waar­mee veel verschillende metabole processen gedetailleerd gemeten en geanalyseerd kunnen worden. Hier­mee maten we concentraties van 612 plasmametabolieten en analyseerden die in onlineplatform MetaboAnalyst. We vergeleken gegevens van patiën­ten met recidiverende depressie, in remissie en medicatievrij (n = 68), met gematchte controledeelnemers (n = 59) en volgden hen 2,5 jaar om recidief te meten. Middels machine learning (lerende computeralgo­ritmes) met kruisvalidatie (test voor generalisatie naar onafhankelijke datasets) onderzochten we of metabolisme recidief kon voorspellen.

 

Belangrijkste resultaten
Metabole profielen verschilden tus­sen patiënten en controlepersonen, deels seksespecifiek. Onderschei­dende metabole processen betroffen o.a. inflammatie, het microbioom en mitochondriale redoxbalans, met 60-­70% afwijkingen in metabolisme van lipiden, zoals fosfolipiden, vetzu­ren en sfingolipiden. Met metabole profielen konden we met 83% zeker­heid patiënten van controlepersonen onderscheiden. Van de patiënten had 57% een recidief gedurende de 2,5 jaar follow­up. Het metabole profiel voorspelde bij zowel mannen als vrouwen recidief (bij vrouwen: 0,90 (95%-­BI: 0,69-­1,0; sensitiviteit: 0,88; specificiteit: 0,89); bij mannen: 0,99 (95%-­BI: 0,9­-1,0; sensitiviteit: 0,91; specificiteit: 1,0)). Metabolieten die patiënten van controlepersonen onderscheidden waren niet noodza­kelijkerwijs dezelfde als de metabo­lieten die recidief voorspelden.

 

Hoe zal dit onderzoek ons vak veranderen?
Gevonden voorspellende waardes zijn hoog en potentieel klinisch bruikbaar. Dit impliceert dat metabole verande­ringen beter voorspellen dan eerder onderzochte factoren. Hoewel we kruisvalidatie toepasten, kunnen (sommige van) de voorspellers spe­cifiek voor deze steekproef gelden. Maar als deze eerste bevindingen in vervolgonderzoek extern gevali­deerd worden, zou dat betekenen dat metabolomica kan helpen om recidief van depressie beter te voorspellen. Dat zou onze differentiatie en stra­tificatie kunnen verfijnen, waardoor we gerichter en tijdiger preventief kunnen interveniëren om recidief te voorkomen. Ook zouden de gevonden metabole veranderingen aangrij­pingspunten kunnen vormen voor nieuw te ontwikkelen preventieve interventies.

 

Literatuur
Mocking RJT, Naviaux JC, Li K, Wang L, Monk JM, Bright AT, Figueroa CA, Schene AH, Ruhé HG, Assies HGJ, Naviaux RK. Meta­bolic features of recurrent major depres­sive disorder in remission, and the risk of future recurrence. Transl Psychiatry 2021; 11: 37