Boek

Dit dossier bevat artikelen met de tag BOEK

  • Recent verscheen het boek Psychose bij Jongeren, geschreven door drie psychologen die werkzaam zijn in België bij een vroeginterventieteam voor jongeren met een psychosegevoeligheid.

  • Over burn-out is al heel wat gezegd en geschreven. Dus een aangebrande discussie in de redactie of er nog een recensie over het onderwerp burn-out moest komen, was wel op zijn plaats. Zelf ben ik blij dat we dit boek een kans hebben gegeven want hoewel de subtitel heel erg aanspreekt “het échte verhaal”, vult het ook grotendeels deze verwachtingen in.

  • Leefstijl is een hot topic in de maatschappij en sinds enkele jaren wordt er in de psychiatrie ook meer aandacht aan besteed. Het werd dan ook tijd voor een goed naslagwerk over leefstijlpsychiatrie. Wiepke Cahn, Jeroen Deenik en Jentien Vermeulen (tevens DJP redacteur) namen deze eervolle taak op hen en stelden een vlot geschreven, compleet en afwisselend boek samen waarin de vele verschillende facetten van leefstijlpsychiatrie worden beschreven. Wat mij betreft een must read voor iedere behandelaar in de psychiatrie.

  • Laat ik beginnen met een spoiler: ik ben fan van dit boek en zou het zeker aanraden aan mensen die slecht slapen en aan artsen die willen leren hoe je een patiënt met slapeloosheid kunt begeleiden. Het boek is vlot en helder geschreven en ingewikkelde onderwerpen worden op een duidelijke manier uitgelegd, waardoor het fijn wegleest. De toon van het boek is positief waardoor het lezers aanmoedigt om aan de slag te gaan met de adviezen.

  • Enthousiast als ik raakte toen dit boek "Immuno-Psychiatry" werd aangekondigd, krabde ik me toch even achter de oren toen het op de virtuele deurmat viel: hoe ga ik dit omvangrijke boekwerk in een handzaam artikel samenvatten? Het wordt een vogelvlucht waar DJP je graag in meeneemt.

  • Met een thema zoals gedwongen opname voel ik me enigszins “verplicht” om dit boek door te nemen. Het bleek wel een bijzonder boek te zijn waarbij het enerzijds de IMRAD structuur (Introductie, Methodologie, Resultaten en Discussie) van een wetenschappelijke thesis/doctoraat werd gevolgd en anderzijds gebruik werd gemaakt van toegankelijk taalgebruik wat de leesbaarheid sterk verhoogde ten opzichte van een klassiek wetenschappelijke artikel.

  • In januari 2022 verscheen de tweede druk van het boek ‘Behandeling van patiënten met een laag IQ in de GGZ’, de opvolger van de eerste druk die in 2017 verscheen. Naast de recensie van het boek (onderaan dit artikel) spraken we met twee van de auteurs, Erica Aldenkamp, GZ-psycholoog bij Poli-Plus, en Jannelien Wieland, psychiater bij Poli-Plus.

  • In Staat van Ontkenning toont Erik Rozing zich een visionair schrijver om twee redenen.

  • Het principe is simpel: een gezellig groepje assistenten psychiatrie dat af en toe samenkomt om een boek te bespreken dat ze allemaal gelezen hebben. En dan liefst een boek met een psychiatrisch thema. 

    Niet om nogmaals droge wetenschappelijke literatuur te moeten lezen, maar om van fictie, faction of een biografie te kunnen proeven en bespreken wat het met ons doet als persoon. In deze COVID-19 tijden waren we dan wel gebonden aan ons computerscherm en niet gezellig op café, maar dat hield ons niet tegen. 

    Boek:The Well-Gardened Mind – Sue Stuart-Smith

     

  • De genderzoektocht, is zoals de ondertitel verklapt een gids/werkboek voor tieners en jongvolwassenen die hun genderidentiteit willen verkennen. Rylan Jay Testa, een van de auteurs, heeft zelf ervaring met een genderzoektocht en vond pas op latere leeftijd een boek over transgender mannen. Dit boek hielp hem met zijn zoektocht en hij had graag op jongere leeftijd al de kans gehad om na te denken over zijn genderidentiteit, aanleiding voor hem om dit werkboek te schrijven.

  • Tuchtrecht is een wezenlijk, in opleiding en dagelijkse praktijk veelal onderbelicht, onderdeel van het beroep van zorgverleners. In de opleiding tot bijvoorbeeld psychiater wordt vrijwel uitsluitend aandacht besteed aan het zijn van een goede zorgverlener en aan hoe de dingen moeten en horen, gesteund door protocollen en richtlijnen. Voor wat er kan gebeuren en hoe je daarmee omgaat als dat onverhoopt niet helemaal goed gaat is in de meeste curricula weinig aandacht. Door dit te verbeteren zouden bepaalde fouten wellicht minder vaak gemaakt worden.

  • In het boek Depressie is Menselijk - Onze donkere kant anders belicht biedt Marc Calmeyn de lezer een andere zienswijze in “de kern van depressief zijn”, door introductie van de antropopsychiatrie. De antropopsychiatrie, zoals Calmeyn uitlegt, stelt de mens centraal en beseft dat kwetsbaarheid integraal deel uitmaakt van ons leven. Vergezeld van een mooi voorwoord van Dirk de Wachter worden de verwachtingen verhoogd. Enkele recente lovende recensies benadrukken de waarde van het boek.

  • Het handboek farmacotherapie bij verslaving is het eerste Nederlandse handboek wat zich puur richt op medicatie bij een scala aan verslavingen. Het kwam in 2019 uit en is inmiddels dus een tijdje in gebruik, hoog tijd voor een recensie. Wim van den Brink, hoofdauteur en emeritus-hoogleraar verslavingszorg, stipt in het voorwoord aan dat er grote stappen zijn gezet op het gebied van de behandeling van verslaving. Zo zijn voor verslaving aan tabak, alcohol en opiaten meerdere geregistreerde middelen beschikbaar. Anderzijds benoemt hij (terecht) dat er in de praktijk nog te weinig gebruik wordt gemaakt van deze medicamenteuze mogelijkheden.

  • ‘Je kunt stellen dat dromen onze voorstelling van de wereld hebben gevormd, inclusief onze plek daarin.’: een van de zinnen uit het eerste hoofdstuk van ‘Als we dromen’. In het boek vertellen hoogleraar psychologie Antonio Zadra en hoogleraar psychiatrie Robert Stickgold hoe vragen over dromen mensen al duizenden jaren bezighouden. Ze proberen antwoord te geven op vragen als ‘waarom is het tien keer zo levendig en geloofwaardig wanneer je droomt dan wanneer je het je inbeeldt?’.

  • Munchhausen by proxy is zo’n diagnose die het goed doet in boeken en ziekenhuisseries. Een diagnose die afschuw oproept en tegelijkertijd ook intrigerend is, want hoe kan een moeder (het is toch meestal een moeder) in staat zijn haar bloedeigen kind ziek te maken?

  • In het manifest "De terugkeer van Thanatos" neemt Martin Appelo – zoals gewoonlijk – geen blad voor de mond. Hij pleit voor een gezondheidszorg waarin er ruimte komt voor de ‘doodsdrift’; het accepteren van de dood als uitkomst van een ziekte. Ook al draaft Appelo hierin wat door, er zitten mooie overpeinzingen in zijn manifest die de hulpverlener aanzetten tot nuttige bezinning.

  • Het principe is simpel: een gezellig groepje assistenten psychiatrie dat af en toe samenkomt om een boek te bespreken dat ze allemaal gelezen hebben. En dan liefst een boek met een psychiatrisch thema. 

    Niet om nogmaals droge wetenschappelijke literatuur te moeten lezen, maar om van fictie, faction of een biografie te kunnen proeven en bespreken wat het met ons doet als persoon. In deze COVID-19 tijden waren we dan wel gebonden aan ons computerscherm en niet gezellig op café, maar dat hield ons niet tegen. 

    Boek: De eenzaamheid van de priemgetallen – Paolo Giordano

  • “Het Gekaapte Brein” van klinisch psycholoog Paul van Deun richt zich op eerstelijnsprofessionals, patiënten en hun naasten en wil een praktijk schetsen waarbij de recente neurobiologische inzichten toepasbaar in werden verwerkt. Dat stond toch alvast op de achterflap van het boek. Zoals wanneer een dealer zijn klant iets beloofd, is the proof of the pudding in the eating... een verleiding die ik niet kon weerstaan.

  • De ongemakkelijke waarheid over het voorspellen van zelfdoding is dat we er vooralsnog niet zo goed in zijn. Over het algemeen toont onderzoek dat wij als hulpverleners onder kans-niveau scoren bij het voorspellen van een daadwerkelijke zelfdoding.1 Dit betekent dat je dus beter een muntje kan opgooien. Dit is een vrij demotiverende statistiek als je kijkt naar de ellende die suïcides wereldwijd veroorzaken en de hoeveelheid tijd hulpverleners besteden aan dergelijke beoordelingen. Maar dit gegeven kan ook gebruikt worden als startpunt voor een gepassioneerde zoektocht naar de mechanismen van suïcidaliteit. De Schotse professor Rory O’Connor is duidelijk van de laatste school en doet een voorzet voor betere suïcidepreventie met zijn boek ‘When it is Darkest’.

     

     

  • Ik was erg enthousiast over het kunnen recenseren van dit boek, dat zich toevallig midden in mijn professionele interessegebied bevindt en bovendien geschreven werd door het team van het Universitair Forensisch Centrum (UFC) in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, waar ik als arts in opleiding tot psychiater ook stage heb gedaan.

  • Burn-out is een aandoening die niet in DSM-5 staat, noch frequent in de psychiatrische praktijk wordt behandeld. Toch is het niet verwonderlijk dat naar de psychiater wordt gekeken voor duiding van dit fenomeen. Het past in de trend dat het voor onszelf en de buitenwereld maar moeilijk te bepalen is waar de grenzen van de psychiatrie liggen.

  • Christus, mag ik eens voelen, nee mag ik niet want ik sta onder bewind van kantonvlechters en avocado’s en kan niet meer zelf beschikken omdat ik zo moe ben, altijd moe sinds ik hier ontbeer (…)

  • Mijn nekharen gingen overeind staan bij het lezen van de kaft van dit boek: ‘Anti-zelfhulpboek’. Ik word sceptisch van het lezen van zulke beschrijvingen en ben het, na het lezen van het boek, ook niet eens met de schrijver. Marijn Sillis heeft zijn boek in verschillende delen opgedeeld en schrijft achtereenvolgens over de definitie van burn-out, zijn persoonlijke ervaringen in dagboekvorm, nogmaals over de definitie waarin hij de clichés en paradoxen onderzoekt, over dat er geen standaard oplossingen zijn en over hoe je uit een burn-out kunt komen.

     

  • Tijdens het lezen van Mijn Lieve Gunstelling, een zeer goed boek geschreven door Marieke Lucas Rijneveld kwam de vraag bij me op: zou dit boek geschikt zijn als bibliotherapie voor personen met parafilie? Het is duidelijk dat niet alle vormen van parafilie resulteren in misbruik of lijden. In dit boek gaat het echter wel om parafilie met schadelijke gevolgen.

  • Het principe is simpel: een gezellig groepje assistenten psychiatrie dat af en toe samenkomt om een boek te bespreken dat ze allemaal gelezen hebben. En dan liefst een boek met een psychiatrisch thema. 

    Niet om nogmaals droge wetenschappelijke literatuur te moeten lezen, maar om van fictie, faction of een biografie te kunnen proeven en bespreken wat het met ons doet als persoon. In deze COVID-19 tijden waren we dan wel gebonden aan ons computerscherm en niet gezellig op café, maar dat hield ons niet tegen. 

    Boek: Het absurde idee je nooit meer te zien - Rosa Montero

  • Ingrid Candel (1973) is een psychologe die een (seksuele) relatie had met een cliënt. Dat mag niet, dat mag nooit1. En toch gebeurt het. In haar onlangs verschenen boek Tot hier en niet verderbespreekt Candel de regels waaraan zorgverleners zich moeten houden en wat er gebeurt als dat niet lukt. Tevens probeert Candel handvatten te geven om (seksueel) grensoverschrijdend gedrag van zorgverleners te voorkomen. Aan de hand van haar eigen casus en enkele voorbeelden van onder andere een fysiotherapeut, huisarts en een andere psycholoog. (Het is overigens opvallend dat er in het hele werk met geen letter over psychiaters gesproken wordt). ‘Dapper’ is een voor de hand liggend woord om een dergelijk boek te omschrijven en het valt dan ook al in de tweede paragraaf van Martin Appelo’s voorwoord.

  • Op de achterflap van Het Misverstand Psychotherapie van psychotherapeut Flip Jan van Oenen staat dat alleen als we de beperkingen van psychotherapie onder ogen zien, kunnen we de kracht ervan waarderen en behouden. Van Oenen doet er in zijn boek alles aan om ons die beperkingen onder ogen te laten zien, en dat is niet onterecht. Psychotherapie is geen goednieuwsshow wat sommige behandelaren en wetenschappelijke resultaten pogen te beloven. Het wrange is dat Van Oenen zich vooral toespitst op die beperkingen en is vergeten om de kracht van psychotherapie te waarderen. Hierdoor wordt het boek vooral een – soms cynische - aanklacht tegen psychotherapie en dat is jammer. Niet alleen maar tegen zijn, maar ook ergens vóór zou lezers kunnen binden en overtuigen om daadwerkelijk die beperkingen onder ogen te zien.

  • Wie zwijgt stemt toe…

    Eind december 2020 kopte de NOS dat in het hele land steeds meer jongeren hun toevlucht zoeken bij de crisisdienst. De NOS meldt dat doorstroming naar vervolgzorg na stabilisatie vaak stokt en jongeren blijven ‘hangen’ bij de crisiszorg. Kennelijk mag je van geluk spreken als je als jongere wél mag starten met een passende therapie. Echter, niet elke jongere schreeuwt om hulp en velen blijven er eerder van weg. 

  • Misschien wel de mooiste boeken over psychiatrie zijn verhalen waar je aan begint zonder te vermoeden dat ze een link hebben met psychiatrie. Persoonlijk vind ik een roman nog aansprekender als een historisch perspectief goed wordt uitgewerkt. 

  • In zijn boek Niet Alleen ons Brein; een pleidooi voor psychoalfabetisering probeert Jaap Wijkstra (1951) de lezer te leren hoe belangrijk het psychodynamische gedachtengoed kan zijn voor het begrijpen en verklaren van menselijk gedrag. Met deze kennis krijgen we volgens Wijkstra meer zelfinzicht en kunnen daardoor beter omgaan met onszelf en anderen. Een nobel doel, maar hoe je dat precies doet en hoe je dat kan ontwikkelen wordt na het lezen van het boek niet duidelijk. Dat is een gemiste kans. Daarmee lijkt het boek te complex voor de ongeoefende leek.