Boek

Dit dossier bevat artikelen met de tag BOEK

  • De bevrijdende ontwikkelingspsychologie van Remo Largo

    Individu

    ‘Individu – wat ons maakt tot wie we zijn’ door Remo Largo lijkt een van de vele oppervlakkige zelfhulpboeken die gretig aftrek vinden. Dat de Nederlandse uitgever een hysterische flaptekst als ‘De befaamde kinderarts Remo Largo bevrijdt ons van prestatiedruk en de drang om onszelf voortdurend te ontwikkelen’ doet het boek geen recht. Maar befaamd ìs Remo Largo. In Duitstalige landen is hij vooral bekend van zijn populairwetenschappelijke boek ‘Babyjahre’ en ‘Kinderjahre’. Hij is in staat om voor een groot publiek aantrekkelijk te schrijven. Als kinderarts, ontwikkelingspsycholoog en wetenschapper werd hij bekend als onderzoeksleider van de Zürcher Longitudinalstudien, een longitudinaal onderzoek dat de ontwikkeling van een grote groep kinderen vanaf hun geboorte tot hun 18e jaar volgt en waaruit een veelvoud aan wetenschappelijke publicaties volgde.

     

    Individu

    De oorspronkelijk Duitse titel van het boek ‘Individu - Das passende Leben’ dekt de lading van het boek beter dan de Nederlandse vertaling. Largo is op zijn best als hij schrijft over de ontwikkeling van kinderen. Zonder pedant te worden schrijft hij met veel kennis van zaken over biologische, psychologische en sociale aspecten van de vroege jeugd tot volwassenheid.

    Het boek bestaat uit tien hoofdstukken. De meest aansprekende hoofdstukken staan in het eerste deel: over de biologische en sociaal-culturele ontwikkeling van de mens, het samenspel tussen aanleg en omgeving en de ontwikkeling naar individualiteit. Hierin deelt Largo zijn kennis en ervaring als kinderarts en wetenschapper. De stijl is duidelijk en vlot, nooit volgt een droge opsomming van feiten. Zijn argumenten onderbouwt hij met onderzoeksbevindingen die hij in enkele alinea’s samenvat.

    Later in het boek volgt een wat krampachtige poging om tot een overkoepelende theorie te komen: het ‘Fitprincipe’. Na een beschrijving van de basisbehoeften van het individu en de verschillende competenties die mensen willen ontplooien betoogt hij dat het individu het leven moet kiezen dat op basis van deze competenties en behoeften bij hem past. Hier komt hij met de theorie van het ‘fitprincipe’. Hoewel zijn theorie goed te volgen is, dringt zich toch de vraag op of er geen alternatieve theorie mogelijk was en waarom hij juist deze theorie kiest? Daarna volgt het hoofdstuk ‘Misfitconstellaties’ waarin hij dit toelicht aan de hand van problemen die een aantal verschillende mensen ondervinden in hun leven.

    In het laatste hoofdstuk ‘Omwenteling’ spreekt hij zich uit als cultuurcriticus. Het hoofdstuk heeft een meerwaarde in het betoog, alleen al omdat het zijn brede kennis en ongebreidelde nieuwsgierigheid naar het gedrag en functioneren van de mens in de verschillende levensstadia laat zien. Maar her en der verliest hij zich hier in aannames zonder die, zoals in zijn eerdere hoofdstukken in zijn boek, goed te onderbouwen met argumenten. Zonder blikken of blozen stelt hij dat de mens vroeger in kleine leefomgevingen beter af was en dat de huidige stedelijke en prestatiegerichte maatschappij per definitie slecht is voor de mens. Door de huidige prestatiemaatschappij wordt de mens ongelukkig en bevindt hij zich in een ‘misfitsituatie’. Voor het eerst klinkt hij hier haast wat oubollig. Een gemiste kans. De lijn van zijn betoog naar cultuurkritiek is interessant: hij probeert aan de hand van een disbalans tussen basisbehoeften, competenties en wat er van individuen in hun sociale omgeving gevraagd wordt uit te vinden hoe mensen beter voor zichzelf kunnen zorgen en gezond en gelukkig kunnen leven. Hierin had hij terug kunnen vallen op de sterke eerste hoofdstukken in het boek waarin hij de ontwikkelingsbiologie in de loop van de evolutie gebruikt om de diversiteit en de aanpassingsmogelijkheden van de mens te onderbouwen en te tonen.

     

    Besluit

    ‘Das passende Leben’ of ‘Individu’ lezen is meer dan de moeite waard. De stijl is prettig en relativerend, nergens wordt de toon betweterig of saai. Remo Largo is in staat om complexe theorieën in enkele alinea’s samen te vatten en ze in zijn betoog in te passen. Daarnaast is het verfrissend om naar de ontwikkeling en het sociale gedrag van de mens te kijken door de ogen van een ervaren kinderarts, ontwikkelingspsycholoog en wetenschapper. Los van een overheersend psychoanalytisch kader, maar met concrete observaties over de menselijke ontwikkeling uit een langlopend onderzoek en de vele publicaties die hieruit voortkwamen de laatste decennia. Hierin toont Largo zijn kennis en ervaring.

    Een algemene theorie over de ontwikkeling van de mens en hoe te leven in harmonie met je omgeving is te hoog gegrepen. Uit zijn werk spreekt grote nieuwsgierigheid en mededogen voor de mens, zijn biologische, culturele en sociale ontwikkeling en de relatie met de omgeving. Hij laat je de diversiteit van mensen zien, onderbouwt dat met onderzoeksresultaten en aansprekende voorbeelden. Largo zorgt ervoor dat je ieder mens als een individu ziet met een geheel eigen ontwikkeling in relatie tot afkomst, sociale omgeving en aanleg. En dat ook symptomen en klachten waarmee mensen zich bij kinderartsen, psychiaters of andere specialisten presenteren niet te snel als stoornis moeten worden verklaard, maar heel vaak binnen een normale variatie van de biologische en sociale ontwikkeling passen, zodat naar een op het individu toegespitste oplossing kan worden gezocht.

     

  • Mindfulness en de transformatie van wanhoop; werken met mensen met een suïciderisico

    MIndfulness en Wanhoop

    Mindfulness is een door het Zen boeddhisme geïnspireerde manier om de aandacht zonder oordeel te richten op het hier en nu. In de afgelopen jaren werd mindfulness based cognitieve therapie (MBCT) ontwikkeld, onderzocht en effectief bevonden bij mensen met recidiverende depressies. Maar is deze therapie, in de vorm van een 8-weekse training, ook geschikt voor mensen met een suicidale depressie?

  • Wie zijn wij? Tussen verstand en verlangen

    DeKoers

    RECENSIE Frank Koerselman (70) heeft na een lange carrière als psychiater (en hij is nog steeds praktiserend) een boek geschreven die zijn gedachten, ideeën en vermoedens in over het leven vormgeven. En dat is fijn. Het boek is een krachtig document van wat hij vindt en hoe hij denkt dat de mens in elkaar zit. Koerselman beschrijft de belangrijkste verlangens van de mens; geborgenheid, autonomie en competitie. Daarmee wordt het boek is een prachtige collegereis naar de grondbeginselen van identiteit en de zoektocht naar wie wij denken te zijn.

     

    Om eerlijk te zijn, een recensie schrijven over een boek van mijn oude leermeester, dat is geen gemakkelijke opgave. Ik heb veel van Frank Koerselman geleerd, hij heeft mij gevormd als psychiater en nog steeds zie ik zijn invloed op mijn werk (als psychiater). De kennis die hij aan mij geeft (en die ik blijkbaar nuttig vond) gebruik ik iedere dag en leer ik aan aankomende psychiaters. Die disclaimer moet ik maken om deze recensie op waarde te schatten.

  • Oud ≠ out

    Eindelijk oud

    Een boek over het nut en de schoonheid van het ouder worden. Het is een pleidooi voor de mens op leeftijd. Waarom erkennen we hun (levens)wijsheid niet wat meer en stellen we tegenwoordig elke vraag die we hebben aan google in plaats van onze opa’s en oma’s?

     

    Om te beseffen welke belangrijke rol de oudere mens heeft gespeeld moet je je wel wat door de eerste hoofdstukken van het boek heen worstelen. Daar worden stuk voor stuk onze evolutionaire voorouders besproken. Vooral om een idee te krijgen van hoe het er vroeger aan toe ging en wat er voor heeft gezorgd dat we momenteel stukken ouder worden dan destijds. De evolutie nam een flinke sprong op het moment dat de wat oudere vrouwen de zorg en opvoeding van de kleinkinderen voor hun rekening begonnen te nemen. Kennis werd doorgegeven in plaats van dat het mee het graf in werd genomen. De levensverwachting stijgt ontzettend en op een bepaald moment verandert je rol dus van voortplanter naar verzorger/opleider. Dat alles om te benadrukken dat de oudere mens ons gebracht heeft tot waar we nu staan.

     

    Wat mij vooral in dat eerste gedeelte van het boek een beetje stoort zijn de herhaaldelijke verwijzingen naar andere boeken van de schrijver waarin delen van zijn pleidooi uitgebreider worden verwoord. Maar goed, we worden dus oud. De vraag die velen van ons zich stellen is echter vandaag de dag – hoe kunnen we nóg ouder worden? En vooral ook hoe worden we gezond oud? Op deze vragen probeert Mark Nelissen, gesteund door wetenschappelijk onderzoek, voorzichtig antwoorden te formuleren. Voor mensen werkzaam in de gezondheidszorg worden er geen wereldschokkende onthullingen gedaan. Het belang van bewegen en sociaal contact wordt aangehaald, je moet niet te vroeg met pensioen gaan en toch een beetje opletten met wat je eet om de kans op een langer leven te vergroten. Hij verklaart waarom het leven zo veel sneller lijkt te gaan als je ouder bent en staat stil bij hoe je het toch kan proberen -af te remmen-.

     

    Dat doet hij goed, maar des te dichter we bij het einde komen des te meer zijn visie en goedbedoelde adviezen m.b.t. een aantal zaken ook naar voren komen. Hoewel hij expliciet aangeeft dat het ons volste recht is om anders te denken, blijf ik toch met het gevoel zitten dat anders denken een wat minderwaardige visie is, vanwege de argumenten ertegen. Kortom, mij lag het boek en zijn stijl niet echt. De algemene boodschap van het boek, waarbij de auteur vooral meer respect lijkt te vragen voor ouderen, kan ik echter alleen maar toejuichen. En ben je een ouder wordende persoon op zoek naar antwoorden op een aantal (levens)vragen, dan kan Eindelijk Oud je ongetwijfeld op weg helpen.

     

     

    Bibliografie

    Eindelijk oud – Mark Nelissen.

    EAN: 9789401444194

    Aantal pagina's: 256

    Lannoo

  • WIJ/ZIJ van Martin Appelo

    Appelo

    Martin Appelo, schrijver en psychotherapeut beschrijft in het boek WIJ/ZIJ op vrolijke en ontspannen wijze het narcistische conflict waar wij op dit moment in de samenleving mee kampen. Door de maatschappij in te delen in WIJ en ZIJ creëren we een polariserende samenleving. Dit bekeken vanuit het narcistische perspectief verklaart de hang naar dit zwart-wit denken en helpt om vanuit het narcistische perspectief het WIJ/ZIJ denken te verminderen.

    Martin Appelo begint steevast zijn colleges of presentaties met de vrolijke disclaimer (met een knipoog) dat hij zelf een narcist is. Dat wetende vond ik een geruststellend begin. Appelo is daarmee als psychotherapeut misschien wel dé expert om narcisme uit te leggen, te duiden (en te vergoelijken). Daarmee geeft hij zijn publiek indirect houvast en berusting. Het maakt het beter te verdragen dat we allemaal narcistische verlangens hebben en dat dat ook onderdeel is van het mens zijn. Zijn betoogtrend verliest daarmee een veroordelende toon. Het gevolg is dat narcisme niet als per se slecht moet worden gezien maar eerder een onderdeel is van de menselijke conditie. En daarmee wordt de inhoud van zijn boek vanzelf een stukje luchtiger.

  • Lampje, een kinderboek dat ook grote mensen zal behagen

    Lampje

    Het is zomer! Tijd om de wereld vanuit een ander perspectief te bekijken. En daarvoor hoef je niet ver te reizen. Met een paar goede boeken ben je zo in een andere wereld. Lampje, het schrijfdebuut van kinderboekenillustrator Annet Schaap, is zo’n boek. Een kinderboek dat ook volwassenen met plezier zullen lezen.

  • Geen gewone puber; borderline en andere persoonlijkheidsproblemen tijdig herkennen

    Tromp

    Hoera, een boek over persoonlijkheidsstoornissen bij pubers!

    ‘Stel jij de diagnose persoonlijkheidsstoornis bij jongeren?’. Een vraag die mij de afgelopen jaren regelmatig werd gesteld en waaruit blijkt dat niet alleen jongeren en hun ouders, maar ook veel collega’s weinig weten over persoonlijkheidsstoornissen bij jongeren, of er niet in ‘geloven’.  

    Noor Tromp, klinisch onderzoeker en beleidsmedewerker in de jeugdhulp en -psychiatrie, promoveerde op persoonlijkheidsstoornissen bij jongeren en wil haar kennis delen met het grote publiek. In het boek ‘Geen gewone puber; borderline en andere persoonlijkheidsproblemen tijdig herkennen’, geeft zij in 7 hoofdstukken een beeld van de ontwikkeling van de persoonlijkheid, wat daar voor problemen bij kunnen optreden en hoe je persoonlijkheidsproblemen herkent en kunt behandelen.

  • De samenleving van genen

    Boek Samenleving van Genen

    Tegenwoordig wordt van medici en paramedici meer en meer verwacht thuis zijn in de ingewikkelde wereld van genetica. Er wordt gestrooid met termen zoals farmacogenetica, epigenetica, GWAS (genoomwijde associatie studies), waarbij het soms moeilijk is het overzicht te bewaren, laat staan te filteren wat nu relevant is voor een wetenschappelijk geïnspireerde dagelijkse praktijk. Hoewel dit boek niet geschreven is voor psychiaters en zelfs niet expliciet het veld van psychiatrische genetica bespreekt, legt het wel op een erg ludieke, maar volledige en educatieve wijze de basisprincipes van genetica uit en hoe we vanuit Darwins ‘On the origin of species’ zelf geëvolueerd zijn in het begrijpen van genetica en hoe dit ons dagelijks leven bepaalt.

  • Boekje Acute Psychiatrie

    Acute Psychiatrie

    Woensdag 5 april op het Voorjaarscongres van de NVvP was de launch van het boekje Acute Psychiatrie. Initiatiefnemer De Jonge Psychiater is trots om het boekje Acute Psychiatrie te mogen voorstellen (in samenwerking met de NVvP en SKMS).

    Het boekje, want zakformaat, was direct te koop en de volledige stock was er op 1 uur door!! Nu dus alleen nog te verkrijgen via Van Zuiden

    Opgelet Vlamingen: alleen online te bestellen als je een Nederlandse bankrekening hebt. Anders via mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. met naam, aantal boekjes en een Belgisch rekeningnummer en je krijgt een factuur opgestuurd.

    Omslagtekst:

    Het boekje Acute psychiatrie bevat informatie over acute presentaties van psychiatrische ziektebeelden en bestaat uit standaarden per onderwerp. De redactie heeft geprobeerd de onderwerpen zo te kiezen dat zij een reflectie vormen van presentaties van acute psychiatrische beelden die vooral door aios psychiatrie, psychiaters, de huisarts, artsen op de spoedeisende hulp en medewerkers van een crisisdienst worden gezien. Het doel van het boekje Acute psychiatrie is het geven van beknopte en concrete informatie met gestandaardiseerde handvatten die breed en zo objectief mogelijk toepasbaar zijn. Elke standaard is zo veel mogelijk geschreven in hetzelfde format.

  • Stalen zenuwen

    Stalen Zenuwen

    Van 5 t/m 7 april wordt het jaarlijkse Voorjaarscongres van de NVvP gehouden. Dit jaar met een belangrijk centraal thema; veerkracht! Wat is veerkracht en waarom is het zo’n belangrijk thema? Volgens de NVvP is veerkracht een dynamisch begrip: ‘Het gaat over ons vermogen om druk te hanteren en de vaardigheid van herstellen.’ Er zijn natuurlijk meer definities te bedenken. Hoe je veerkracht definieert hangt ook af van je vertrekpunt (moleculair, neurobiologisch, psychologisch, sociaal-maatschappelijk etc.) Daarover horen wij naar verwachting van 5 t/m 7 april meer in Maastricht. De definitie van de NVvP spreekt mij eerlijk gezegd als vertrekpunt wel aan. Het doet mij sterk denken aan wat ik afgelopen zomer heb gelezen in het boek ‘Stalen Zenuwen’ van Ger Post. Daarin geeft de auteur op aansprekende wijze antwoord op de vraag hoe topsporters presteren onder druk. Wat Post ons leert over de manier waarop topsporters hun weerbaarheid zouden moeten trainen, levert ook nuttige inzichten op voor de psychiatrie. De belangrijkste les uit het boek is dat wij nogal gestrest zijn over stress. 

  • Autisme en ADHD in een persoon

    autisme ADHD

    In het boek Autisme en ADHD in een persoon beschrijft Josine Bouwmans haar persoonlijke levensgeschiedenis dat wordt gekleurd door haar dubbele diagnose (Autisme en ADHD). Aan de hand van dat levensverhaal bespreken twee experts op het gebied van orthopedagogiek (prof. Ina van Berckelaer-Onnes) en ontwikkelingspsychologie (Dr. Sander Begeer) de symptomatologie van Josine en geven een wetenschappelijke achtergrond waarin dit levensverhaal geplaatst kan worden.

  • Kinderen van het web

    Kinderen van het web

    Peter Dupont heeft met een moedige maar controversiële journalistieke queeste het fenomeen van de webcamseks met minderjarigen in de Filipijnen binnen weten te dringen. Een stroming die zo wijdverbreid is – op elk moment van de dag zijn 750.000 mensen op zoek naar webcamseks met minderjarigen -  is schokkend, en zet meteen aan het denken over de vraag waarom zo'n wereld die gefundeerd is op in onze westerse ogen illegale praktijken, zo groot is. Peter Dupont laat scherp zien hoe de vraag vanuit het westen (die blijkbaar erg groot is) het aanbod op de Filipijnen ontmoet. Middels een fascinerende, spannende journalistieke werkwijze heeft Dupont dit relatief nieuwe fenomeen binnen weten te dringen.

     

    Beschouwing

    Hij schuwt het benoemen van gruwelijkheden niet en het is goed dat hij dat niet geschuwd heeft: zo vertelt hij over een moeder die hun 2-jarige kind voor de camera orale seks laten hebben, en over een Australische man die kinderen aan kettingen in zijn huis vasthoudt. Om de situatie in de Filipijnen te begrijpen is het belangrijk om niet te verpozen in afstandelijke feitelijkheden - je moet met je neus op de feiten gedrukt worden.

    Tijdens het lezen werpt zich de interessante vraag op in hoeverre het ethisch is wat Dupont gedaan heeft – zich als pedofiel uitgeven om zo diep mogelijk in Filipijnse webcamseksscene door te dringen. Los van of het ethisch is, wordt de noodzakelijkheid van deze handelswijze om erin te slagen meer over deze wereld te weten te komen overtuigend over het voetlicht gebracht. En daarmee legt Dupont een interessant dilemma bloot. Wat is geoorloofd, en wat niet?

    De opbouw van het verhaal doet soms wat lineair aan – gaandeweg wordt het moeilijk alle verschillende kinderen van elkaar te onderscheiden, hetgeen op zijn beurt de massaliteit en de banaliteit van het probleem weergeeft, want daar slaagt het boek in; het voor ons westerlingen invoelbaar maken van de deplorabele situatie van de arme Filipino’s. Voor veel kinderen en gezinnen komt het neer op het volgende dilemma: seks voor de camera of honger lijden. Het feit dat Dupont ons daarover laat nadenken is interessant, aanstootgevend, maar ook prikkelend. Hij dwingt ons om ons zo vertrouwde denkkader los te laten, en oog te krijgen voor een – hoe naar dat ook moge zijn – omgeving waarin heel andere paradigmata gelden.

    Het verhaal zou krachtiger binnenkomen als er aan de verschillende personen in het boek iets meer kleur en diepte toegekend zou worden, waardoor ze beter van elkaar te onderscheiden zijn. Ook zou de boodschap harder binnen komen als de schrijver wat minder zijn oordeel klaar zou hebben over de situaties waarin hij terechtkomt, maar de feiten meer voor zichzelf zou laten spreken.

    Dupont heeft met zijn onderzoeksjournalistiek een massale, relatief nieuwe ontwikkeling blootgelegd en roept met zijn boek Kinderen van het Web een aantal interessante dilemma’s op, waarbij hij ons dwingt op een meer overstijgend niveau naar de voedingsbodem voor dit probleem - dat inmiddels geen exotisch, incidenteel karakter meer heeft - te kijken.

     

     

    Bibliografie

    Kinderen van het web - Undercover als pedofiel

    Peter Dupont

    Epo uitgeverij; ISBN: 9789462670853 ; 228p.

  • Alles over psychische stoornissen

    Alles over psychische stoornissen

    “Alles over psychische stoornissen” is een uitvoerig werk met voorwoord, inleiding, 19 DSM-hoofdstukken, een hoofdstuk over behandeling, een verklarende woordenlijst, 3 bijlages en een register. Hiermee werd de basis gelegd voor een hulpmiddel waardoor iedereen die in aanraking komt met een psychische stoornis (zelf als individu of als dierbare) meer te weten komt over de aandoening. Het geeft aan niet te dienen als instrument voor zelfdiagnose, en daar leent het boek zich ook niet echt voor, maar als hulpmiddel voor, tijdens en na een gesprek met een hulpverlener.

  • Weg met het Angstduiveltje

    Angstduivel

    Dit boek wordt voorgesteld als een losstaand werkboek dat gebruikt kan worden door patiënten, kinderen en adolescenten, om zelf doorheen te gaan, alsook door hulpverleners die het werkboek in hun begeleidingen kunnen gebruiken. Niet alleen slaagt het boek hier goed in, de inhoud van het boek gaat zelfs iets verder door op een elegante manier aan psycho-educatie rond angst te werken. Hiervoor kreeg de originele Engelstalige versie dan ook de publieksprijs van de Britse schoolbibliotheken voor beste informatieve boek.

  • Zelfregulatie bij kinderen

    Zelfregulatie bij kinderen

    Zelfregulatie bij kinderen is een zelfhulpboek voor ouders om hun kind te helpen relaxt en succesvol door het leven te gaan. Kinderpsycholoog Stuart Shanker baseert zich op tientallen jaren onderzoek en praktijkervaring. Zijn doel is om de concentratie en focus van je kind te verbeteren en verbeteringen aan te brengen in de cognitieve en emotionele delen van zijn leven. 

  • Kompas Licht Verstandelijke Beperking

    Kompas LVB

    Afgelopen jaren heb ik vaak opnieuw moeten opzoeken bij welk IQ iemand zwakbegaafd is of licht verstandelijk beperkt. Zwakbegaafd klinkt mij ernstiger in de oren dan licht verstandelijke beperking, maar is dat wat betreft IQ niet. Het boek ‘Kompas licht verstandelijke beperking’, geschreven door Yvette de Beer, begint hiermee door de vele, steeds veranderende definities van licht verstandelijke beperking (LVB) te bespreken.

     

    In de DSM-5 wordt aangehouden dat iemand met een IQ onder de 70 (± 5) gediagnosticeerd kan worden met een LBV. Het ministerie van VWS kondigde in 2004 een maatregel aan waarbij een bovengrens voor het IQ van jongeren met een LVB op 75 werd gesteld. De praktijk liet echter zien dat ook jongeren met een IQ tussen de 75 en 85 (‘zwakbegaafdheid’) vaak gespecialiseerde LVB-zorg behoeven. De maatregel werd weer ingetrokken. In het Kompas wordt benadrukt dat het belangrijk is niet alleen naar het IQ te kijken, maar ook naar het aanpassingsvermogen.

  • De intuïtie van de psychiater

    intuïtie psychiater

    Nog voor de inhoudstafel staat er een quote van Nietzsche: “Er zit meer wijsheid in je lichaam dan in je diepzinnigste gedachte”. Nochtans zit er veel wijsheid in de gedachten waaruit dit boek is ontstaan.

     

    Het boek bestaat voor het grootste gedeelte uit verhalen en uitleg waarbij gewillig is geput uit de eigen ervaringen en expertise. De auteurs zijn ook niet te bekaaid om fouten uit het verleden te gebruiken, allen in dienst van een illustrerende duidelijkheid en voor de leermomenten. Ondanks de subtitel -pleidooi voor stille signalen in therapie- leest dit boek niet als een eenzijdig pleidooi. Hier wordt inderdaad een lans gebroken voor het concept intuïtie maar zonder voorbij te gaan aan kwaliteit én rekening houdend met de huidige maatschappelijke tendensen van, onder andere, de aftoetsbaarheid. 

  • Professional performance voor artsen

    Recensie Professional

    Identiteitsontwikkeling in het licht van Professional performance voor artsen; tussen tijd en technologie

    ‘De psychiater worstelt met zijn identiteit’ sprak de voorzitter van onze beroepsvereniging recent. De jonge psychiater ook? Ja, natuurlijk. We mogen trots zijn op ons vak, maar we zijn ook opgeleid in tijden van toenemende beperkingen, bezuinigingen, productiedruk, en de belofte van en teleurstelling in de wetenschap. We ervaren een toenemend wantrouwen in de medische stand en negatieve berichtgeving over de psychiatrie. We zoeken houvast in de biologie, farmacotherapie en psychotherapie én vinden die vaak ook. We zoeken woorden om de verzekeraar, gemeente en samenleving te tonen wat we doen en dat we bestaansrecht hebben, maar vinden vaak niet de tijd om ze op te schrijven. We merken dat het contact met de patiënt zo belangrijk is in het op gang krijgen van een behandeling en dat je als professional tijd en ruimte moet voelen om hierbij stil te staan. We zoeken ruimte om ons te verdiepen of te verbreden, maar krijgen dan te horen dat verdieping niet declarabel is. In onze vrije tijd proberen we een gezin draaiende te houden of ons lichaam, brein en geest gezond te houden door andere activiteiten.

  • Museum Dirk De Wachter

    Dirk De Wachter Museum

    In een prachtig boek getiteld Museum Dirk De Wachter, Kunst & Psychiatrie in borderlinetijden legt Dirk de Wachter en consorten haarfijn uit wat de overeenkomsten en de verschillen zijn tussen de psychiatrie en kunst. Het boek behandelt de outsider art, wisselt diepgravende essays af met fascinerende prenten van de tentoongestelde kunstwerken en laat gerenommeerde schrijvers en kunstenaars aan het woord die de 9 symptomen van de borderline persoonlijkheidsstoornis koppelen aan maatschappelijke thema’s.

  • Handboek Ethiek ondersteuning

    Boek Ethiek

    Als het handboek ethiekondersteuning ergens in slaagt, dan is het wel de lezer ervan overtuigen dat ethiek iets is voor elke dag en voor iedereen. Het handboek slaagt erin aan te tonen hoe ethiek en ethische overwegingen verweven zitten in elke beslissing die in een gezondheidsnetwerk wordt genomen, op elk niveau, met betrekking tot elk thema. Met behulp van getuigenissen en voorbeelden uit de praktijk, die vervolgens uitgebreid besproken worden, biedt het handboek een concrete houvast voor iedereen die zich afvraagt hoe een specifiek complex probleem zo breed mogelijk benaderd kan worden. Verschillende gesprekstechnieken, beslissingsvormen, benaderingen worden – zoals het hoort voor een handboek – stap voor stap beschreven. Het handboek leest vlot en nodigt uit om “in de buurt” rond te slingeren, zodat het van tijd tot tijd ter hand genomen kan worden voor enkele concrete tips in dìe specifieke situatie waarin je nu juist vast zat, hetzij met patiënten, hetzij met het management, met collega’s enz. . Dankzij de handige inhoudstafel in het begin van het boek, biedt het handboek in een notendop, ondanks het ontbreken een efficiënte index op het einde, op een erg toegankelijke manier ethiek voor elke dag.

  • Praktische psychofarmacologie bij ADHD

    Boek ADHD

    Op een zomerse avond lees je het boekje Praktische farmacotherapie bij ADHD van Glenn Dumont (klinisch farmacoloog) uit. Het telt, inclusief casuïstiek en bronnen, nauwelijks 100 pagina’s en is daarmee, naast overzichtelijk en toegankelijk, ook uitermate beknopt.

  • Verbonden, hechting en liefde

    Kaft Boek Verbonden

    Amir Levine en Rachel Heller beschrijven op een begrijpelijke manier hoe hechting werkt, hoe belangrijk het is in ons leven en hoe we veilige en onveilige hechting kunnen herkennen. Daarnaast probeert het boek praktische handvatten te geven voor het aangaan van een gezonde liefdesrelatie voor zowel mensen met een angstige- als een vermijdende hechtingsstijl.

    De kaft van het boek ziet er misschien een beetje goedkoop uit als just another self-help guide, maar dat is gelukkig de buitenkant. De inhoud en het thema van het boek is praktisch, uiterst actueel en helder opgeschreven. In lekentaal wordt duidelijk hoe belangrijk hechtingspatronen zijn, welke hechtingstypes er bestaan, welke invloed ze hebben op onze zoektocht naar een partner en het allerbelangrijkste, wat voor rol hechting in de partnerrelatie speelt.

    Met talloze voorbeelden wordt er aandacht besteed aan het waarom partners elkaar opzoeken en wat ze bij elkaar te zoeken hebben. Deze relatiepatronen zijn volgens de auteurs eigenlijk al bij de eerste dates te herkennen, zowel voor buitenstaanders als mensen die nog op zoek zijn naar een partner. En juist dat allereerste begin van een relatie is essentieel. Daar wordt de basis gelegd voor een gezonde of ongezonde relatie; want ‘door iemand te zijn die je niet echt bent, sta je iemand anders toe om met jou samen te zijn op zijn of haar voorwaarden en te komen en gaan zoals het hem/haar belieft’.

  • Klinische Kinderneuropsychologie

    Klinische Kinderneuropsychologie

    Begin dit jaar verscheen bij Uitgeverij Boom de tweede, geheel herziene druk van het handboek Klinische Kinderneuropsychologie. De vorige editie kreeg de prijs “Beste Leerboek 2010-2012” van het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden. Met veel nieuwsgierigheid opende ik dan ook het pakket nadat dit was thuisbezorgd. Na wat rondvragen bleek het namelijk een standaardwerk dat de meeste psychologen in de jeugdzorg wel kennen of zelf in de kast hebben staan. Dat is ook niet zo gek, het is primair een leerboek voor psychologen en orthopedagogen in opleiding. Na een paar maanden dit boek op de hoek van mijn bureau te hebben liggen, kom ik tot de conclusie dat het daarnaast uitermate interessant voor de kinder- en jeugdpsychiater met interesse in het vak van de neuropsychologie.

  • Handboek destigmatisering bij psychische aandoeningen

    Handboek destigmatisering

    Ik moet eerlijk zeggen dat ik het schrijven van deze boekrecensie gedurende enkele weken voor me uit heb geschoven. Het felrode boek met 322 te lezen bladzijden en vooral veel tekst, is zeker geen romannetje dat je naast je bed legt om vlak voor het slapen gaan nog een paar blaadjes van te lezen. Maar het belang ervan is groot. Om de haverklap nog worden we geconfronteerd met wat de auteurs een tweesnijdend zwaard noemen – wie een psychische aandoening heeft moet zich niet alleen verweren tegen de gevolgen van de aandoening zelf, maar ook tegen de vaak afwijzende reacties van mensen om hen heen.

  • Handboek suïcidaal gedrag bij jongeren

    Handboek Suïcidaal gedrag bij jongeren

    Het Handboek suïcidaal gedrag bij jongeren is een welkome ‘geïllustreerde’ uitwerking van de wat drogere richtlijn suïcidaal gedrag, die de basis vormt van dit handboek. In een vlotte en toegankelijke stijl worden verschillende facetten van het werken met suïcidale jongeren besproken.

  • Avonturen in de mens

    Boekrecensie: Avonturen in de mens

    Avonturen in de mens, Gavin Francis

    Kort en bondig; dit boek gaat over EBM: "experience based medicine". Reizend doorheen het menselijk lichaam bespreekt de auteur verschillende essentiële elementen van het leven. Hij focust zich op die momenten waarop leven en lichaam zich het meest intens verweven weten; waarin het leven met het lichaam - al dan niet bewust - in aanraking komt. Het boek bestaat uit diverse kortverhalen die in hoofdstukken verpakt zijn, waarin de auteur zijn eigen ervaringen en bedenkingen bij verschillende ziektebeelden en medische handelingen vertelt.

  • Goede GGZ!

    Goede GGZ!

    ‘Na 30 jaar DSM en breinpraat keert met dit boek eindelijk de mens terug in de zorg’, schrijft Wouter Kusters (filosoof en ervaringsdeskundige) op de cover van het nieuwe boek “Goede GGZ! Nieuwe concepten, aangepaste taal en betere organisatie” van Philippe Delespaul, Michael Milo, Frank Schalken, Wilma Boevink en Jim van Os (Diagnosis Uitgevers, 2016). Kijk, dat is nu inderdaad taal waar ik van hou. Met veel plezier en bewondering heb ik het 302 pagina’s tellende boek gelezen. Ik had veel herkenning in de beschrijving van de huidige problemen met het GGZ-systeem in Nederland. Toch is er ook een aantal kanttekeningen te maken, maar de schrijvers vinden dit niet erg omdat het plan nog niet af is, en vooral samen uitgewerkt moet gaan worden. Als er maar iets gaat veranderen!

  • De Psychiater en het Meisje

    boe_de_psychiater_en_het_meisje

    Erik Rozing vlecht op een natuurlijke wijze de worstelingen van een psychiatrische patient en van een psychiater in opleiding in elkaar.

    Als co-assistent was ik vaak gechoqueerd over het gebrek aan empathie en betrokkenheid bij het begluren van de communicatie tussen artsen en patienten. Alle clichés kwamen voorbij: de stoffige, wereldvreemde professor, de ijskoude neuroloog of de horkerige chirurg. Allemaal misten ze een belangrijke skill; medeleven.

  • Kinderen Krijgen

    In november 2015 kwam het boek Kinderen Krijgen uit bij uitgeverij Nieuwezijds. De ondertitel “Bereid je voor op je leven als ouder” doet vermoeden dat dit boek misschien wel de nieuwe “dokter Spock” is. Tips en trucs voor iedere ouder met handige weetjes. Maar na het boek open te hebben geslagen, valt dat toch een beetje tegen. Het boek is vooral een werkboek met tabellen, invul opdrachten en kleine stukjes achtergrond. Het hoort bij het Australisch programma “Towards Parenthood” en heeft een overwegend cognitief-gedragstherapeutische insteek. De Nederlandse versie is een rechtstreekse vertaling van de Australische variant zonder voorwoord voor de Nederlandse markt.

  • De Ziel van het Vak

    "De ziel van het vak" heet het recent verschenen boek onder redactie van Erwin van Meekeren en Jan Baars (Boom Uitgevers Amsterdam, 2015). Ik mocht dit boek recenseren voor De Jonge Psychiater. Het boek heeft als ondertitel "Over contact als kernwaarde in therapie", en daar gaat inderdaad het hele boek over. In 37 goed leesbare hoofdstukken worden diverse aspecten beschreven van de psychotherapeutische relatie; het contact dat we met patiënten maken, hoe we dit contact versterken, instand houden, en hoe we dit contact (indien dat mogelijk en/of gewenst is) op een gegeven moment proberen te beëindigen. Dit laatste aspect (termineren van een psychotherapie) komt er overigens met maar één hoofdstuk wat bekaaid vanaf.