Eerste hulp bij psychose

(Leestijd: 3 - 6 minuten)
First Aid

Dit artikel gaat over hoe je iemand kunt helpen die een psychose heeft. Het is een (min of meer letterlijke) vertaling van het originele artikel van Vaughan Bell van Mindhacks (origineel).

Psychose is een toestand met hallucinaties, ongewone ideeën, achterdocht, gemengde emoties, warrige gedachten, en ongewoon of raadselachtig gedrag. Dit geeft iemand die hier last van heeft natuurlijk veel stress. Ook iemands omgeving krijgt hier mee te maken: ze zien dat het niet goed gaat, en willen graag helpen. Maar wat kan je precies doen?

Hieronder een aantal adviezen:

 

 

 

  1. Herken en erken de klachten

Psychose is een toestand waarin iemand hallucinaties kan hebben (zoals het horen van stemmen), ongewone overtuigingen, achterdochtig en soms ook verward. Als iemand hier last van lijkt te hebben, zelfs als ze in het begin nogal subtiel zijn, kun je ze beter niet negeren en hopen dat ze weggaan. Het is goed om de persoon de gelegenheid te geven om de situatie te bespreken. Sta open om de ervaringen met iemand te bespreken.

 

  1. Neem iemand serieus 

Mensen die de vroege stadia van een psychose doormaken kunnen zich zorgen maken maar ook bezorgd zijn om hun ervaringen te bespreken vanwege wat anderen misschien denken. Ook kunnen de ervaringen op zichzelf al angstaanjagend zijn. De sleutel is om zorgzaam, zachtaardig en niet-oordelend te zijn. Zoek een plek waar je veilig kunt praten en iemand niet afgeleid wordt. Zeg waarom je je zorgen maakt, maar vermijd praatjes over psychische aandoeningen of diagnoses - je zou het mis kunnen hebben en misschien maak je iemand alleen maar angstiger. Forceer een gesprek niet als het niet gewenst is en raak iemand niet aan zonder toestemming.

Vraag iemand wat hem of haar kan helpen zich veilig te voelen en laat iemand in eigen tempo over ervaringen te praten, zelfs als deze ervaringen gek of ongebruikelijk lijken. Laat iemand weten dat er hulp beschikbaar is en dat - als iemand niet wil praten – dat dat ook op een later tijdstip kan.

 

  1. Steun 

Het is belangrijk om iemands overtuigingen te respecteren, zelfs als je het er niet mee eens bent. Iemand die een psychose doormaakt kan het moeilijk vinden om te onderscheiden wat echt is en wat niet. Iemand vertellen dat ze het bij het verkeerde eind hebben helpt zelden. Je kunt je wel altijd inleven welke gevoelens deze vervelende ervaringen opwekken en het daar met iemand hierover hebben.

Geeft geen kritiek en geef iemand niet de schuld. Ook al praat of gedraagt iemand zich misschien anders, kritiek helpt niet. En ook al heeft iemand vreemde ervaringen en moeite zich te concentreren, het niet zo waarschijnlijk dat zijn of haar intelligentie wordt beïnvloed. Praat dus met iemand zoals met elke andere volwassene. Sarcasme kan verkeerd worden begrepen door iemand die achterdochtig is en moet daarom worden vermeden. Wees eerlijk en doe geen beloftes die je niet kunt houden.

 

  1. Omgaan met wanen en hallucinaties

Wanen (niet kloppende overtuigingen) en hallucinaties (vaak het horen van stemmen) lijken waarschijnlijk echt voor iemand. Vermijd daarom ontkenning, afwijzing, lacherig doen of ruzie maken over iemands realiteit. Probeer ook niet gealarmeerd, met afschuw of geschokt te doen over ongewone ideeën of achterdocht.

 

  1. Communicatieproblemen

Voor mensen met een psychose is het vaak lastiger om helder te denken. Spreken in een normaal tempo is prima, maar het kan nodig zijn om de persoon extra tijd te geven om te reageren op wat je zegt. Soms kan het helpen om dingen te herhalen. De persoon lijkt van buiten misschien weinig emoties te tonen, maar wees je ervan bewust dat binnenin er toch sterke emoties kunnen zijn.

 

  1. Bespreek hulp

Vraag iemand of ze zich zo al eerder hebben gevoeld en, zo ja, wat heeft toen geholpen. Ontdek wat voor soort hulp de persoon denkt deze keer te willen. Als iemand familie of vrienden heeft die kunnen helpen, moedig dan aan om contact met hen op te nemen. Ook kan iemand praktische of medische ondersteuning krijgen van een professional als iemand onder behandeling is bij een psychiater of psycholoog. 

 

  1. Wat te doen als iemand geen hulp wil

Sommige mensen met een psychose realiseren zich niet dat er iets mis is, zelfs wanneer ze behoorlijk overstuur of in de war zijn. Ook kunnen ze zich actief verzetten om hulp te krijgen. Vaak begrijpt iemand met een psychose wat er gebeurt en heeft iemand het recht om hulp te weigeren. Een dreigement met de crisisdienst of een psychiatrische opname maakt de zaken waarschijnlijk nog erger. 

Als je je zorgen maakt, moedig hem of haar dan aan om met mensen te praten die zij vertrouwen in hun omgeving, huisarts of psychiater. Blijf geduldig en vriendelijk, en sta open ​​voor de mogelijkheid dat iemand in de toekomst wel hulp zoekt. Sommige mensen hebben tijd nodig om dat te doen.

 

  1. Wat te doen in een crisis 

Probeer zo kalm mogelijk te blijven, praat op een normale toon en beantwoord alle vragen die iemand misschien heeft. Het doel is om iemand minder gespannen te laten voelen en de situatie te de-escaleren. Zoek uit of er iemand is met wie de persoon contact wil opnemen die ze nog vertrouwen. Als je kunt helpen met verzoeken die niet onveilig of onredelijk zijn, kan dit iemand helpen de controle te hebben.

Ga na of iemand risico op schade loopt, zichzelf iets aan wil doen of suïcidaal is. Als je denkt dat dit zo is, roep dan medische hulp via de huisarts of psychiater. Als de situatie acuut gevaarlijk is, vertrek dan om je eigen veiligheid niet uit het oog te verliezen. Als je huisarts of psychiater belt, zorg er dan voor dat ze de ernst van de situatie kennen. Mochten er nieuwe mensen komen, leg dan uit wie ze zijn, dat ze er zijn om te helpen en hoe ze gaan helpen.

 

9 Als iemand agressief wordt

Het komt zelden voor dat mensen met een zelfs ernstige psychose agressief worden. Veel eerder lopen ze zelf veel meer risico's. Toch kan iemand gespannen zijn door de achterdocht, het gevoel achtervolgd te worden of zorgen over de eigen veiligheid. Het beste is om iemand zo veilig en kalm mogelijk te laten voelen. Een goede manier is door op een kalme, geruststellende, niet-uitdagende manier te praten en handelen. Vermijd iets te doen dat er onbetrouwbaar of achterdochtig uitziet of beperk niet iemands bewegingsvrijheid.

Neem dreigingen of waarschuwingen serieus. Als je bezorgd bent over je eigen veiligheid, verlaat de situatie en vraag om hulp. Als je de politie belt, beschrijf dan eventuele symptomen en directe zorgen. Leg zo mogelijk aan iemand uit dat je om hulp hebt gevraagd omdat je je zorgen maakt.

 

Voor meer informatie wat je als naaste kan doen zie ook het mooie gedeelte op Psychosenet

Twitter

Nieuwsbrief